Kulak Kalıbı Nasıl Alınır?

Kulak Kalıbı Alımının Klinik ve Akustik Temeli Nedir?

Kulak kalıbı; işitme cihazı ile dış kulak yolu arasındaki akustik transfer arayüzüdür.
Bu arayüz;

• Akustik empedans uyumunu sağlar.
• Amplifikasyon kaybını önler.
• Geri besleme döngülerini kontrol eder.
• Frekans cevabını stabilize eder.
• Kullanıcı konforunu belirler.
• Uzun dönem cihaz uyumunu etkiler.

Bilimsel olarak kulak kalıbı, işitme cihazı başarısının primer belirleyici faktörlerinden biridir ve REM/RECD ölçümleriyle birlikte değerlendirilmelidir.

Kulak Kalıbı Alımı Öncesi Klinik Değerlendirme Protokolü

1. Otolojik Değerlendirme

Otoskopik muayene sadece kulak yoluna bakmak değildir; klinik risk analizi yapılır:

• External auditory canal (EAC) genişliği
• Kanal eğriliği (curvature)
• Second bend derinliği
• Serumen durumu
• Epitel bütünlüğü
• Enfeksiyon bulguları
• Timpanik membran bütünlüğü
• Perforasyon riski
• Cerrahi öykü (kavite, timpanoplasti, mastoidektomi)

Enfeksiyon, aktif otore, perforasyon şüphesi varsa ölçü kesinlikle alınmaz.

2. Odyolojik Değerlendirme

Kalıp tipi, derinliği ve tasarımı şu verilere göre planlanır:

• İşitme kaybı tipi (SNHL / iletimsel / mikst)
• İşitme kaybı derecesi
• Odyogram konfigürasyonu
• Hedef kazanç (NAL-NL2, DSL v5 vb.)
• Feedback risk analizi
• Vent ihtiyacı
• RECD farkları
• Konuşma anlaşılırlığı hedefleri

Kullanılan Klinik Malzemeler Nelerdir?

Otoblok (Oto-Block)

• Pamuk veya silikon bazlı
• Boyut seçenekleri (S–M–L)
• Sızdırmazlık sağlayacak yapı
• Timpanik membranı fiziksel olarak korur.

Ölçü Maddesi (Impression Material)

• Medikal sınıf silikon
• Hipoalerjenik
• Düşük/orta/yüksek viskozite seçenekleri
• Hızlı veya yavaş polimerizasyon tipleri

Katalizör (Catalyst / Hardener / Activator)

Katalizör, silikon ölçü maddesinin kimyasal polimerizasyonunu başlatan ve sertleşme sürecini kontrol eden aktif bileşendir.

Klinik özellikleri:

• Baz silikon ile reaksiyona girerek polimerizasyonu başlatır.
• Sertleşme süresini (setting time) belirler.
• Ölçü maddesinin mekanik dayanımını etkiler.
• Elastikiyet ve şekil stabilitesini belirler.
• Polimer zincir yapısının oluşumunu sağlar.

Klinik önemi:

• Fazla katalizör → hızlı sertleşme + kırılgan yapı
• Az katalizör → geç sertleşme + deformasyon riski

Enjektör Sistemi

• Manuel veya kartuş tipi
• Sürekli akış sağlayan yapı
• Hava kabarcığı oluşumunu önleyen tasarım

Diğer Klinik Ekipmanlar

• Otoskop
• Işık çubuğu
• Eldiven
• Steril örtü
• Dezenfektan

Kulak Kalıbı Nasıl Alınır? (Adım Adım Klinik Protokol)

AŞAMA 1 – Klinik Hazırlık

• Hasta bilgilendirilir.
• İşlem süreci anlatılır.
• Hasta pozisyonlandırılır. (baş stabil, dik pozisyon)
• Otoskopik muayene tekrarlanır.
• Kanal temizliği yapılır (gerekirse)

Amaç: Risk eliminasyonu + güvenli çalışma alanı

AŞAMA 2 – Otoblok Yerleştirme

Teknik prensipler:

• Otoblok 2.boğumu geçecek seviyede yerleştirilir.
• Timpanik membranı fiziksel olarak izole eder.
• Kanal duvarına tam temas eder.
• Sızıntı alanı bırakmaz.

Klinik hata: Yüzeyel yerleştirilen otoblok → kısa kalıp → feedback + akustik kaçak

Otoblok yerleştirme, en kritik güvenlik aşamasıdır.

AŞAMA 3 – Ölçü Maddesinin Hazırlanması

• Silikon bileşenler homojen karıştırılır.
• Hava kabarcığı oluşumu engellenir.
• Viskozite hasta anatomisine göre seçilir.

AŞAMA 4 – Enjeksiyon Tekniği

Klinik teknik:

• Enjeksiyon posterior-superior duvardan başlatılır.
• Sürekli ve kontrollü akış sağlanır.
• Kanal spiral yapısı boyunca doldurulur.
• Tragus, antitragus ve concha tam kaplanır.
• Anatomik kıvrımlar tamamen doldurulur.

Amaç: Anatomik negatif boşluk bırakmamak

AŞAMA 5 – Polimerizasyon Süreci

Hasta:

• Konuşmaz
• Çiğneme yapmaz
• Yutkunma minimal tutulur
• Çene hareketi sınırlandırılır
• Baş pozisyonu korunur

Süre: Ölçü maddesine bağlı olarak 2–5 dk

AŞAMA 6 – Çıkarma İşlemi

• Yavaş rotasyonel hareketle çıkarılır.
• Travmatik çekme yapılmaz.
• Kanal epitel bütünlüğü korunur.
• Hasta konforu izlenir.

AŞAMA 7 – Ölçü Kontrolü (Kalite Değerlendirme)

Klinik kalite kriterleri:

• 2.boğum gözlenme netliği
• Kanal uzunluğu yeterliliği
• Konka bütünlüğü
• Hava kabarcığı olmaması
• Deformasyon olmaması
• Anatomik detay bütünlüğü

Uygun değilse ölçü kesinlikle tekrar alınır.

Kulak Kalıbının Püf Noktaları Nelerdir?

Akustik Açıdan

• Derin kalıp = yüksek frekans verimliliği
• Sığ kalıp = feedback riski
• Vent çapı = oklüzyon dengesi
• Kanal çapı = SPL kontrolü

Anatomik Açıdan

• 2. Boğum uyumu
• Kanal eğriliği takibi
• Tragus kontur uyumu

Fizyolojik Açıdan

• Doku toleransı
• Terleme
• Nem
• Alerjik yapı

Sık Yapılan Klinik Hatalar Nelerdir?

1. Otoblok sızıntısı
2. Yüzeyel ölçü
3. Hava kabarcıklı silikon
4. Eksik kanal dolumu
5. Yanlış viskozite seçimi
6. Çene pozisyonunun ihmal edilmesi
7. Anatomik kıvrımların doldurulmaması

Kulak kalıbıyla ilgili daha fazla bilgi edinmek için Kulak Kalıbı Ne İşe Yarar Kulak Kalıbı Çeşitleri Nelerdir? adlı yazımızı buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.