İşitme Cihazı Olanlar Ehliyet Alabilir mi? Türkiye'de Güncel Şartlar

İşitme Cihazı Olanlar Ehliyet Alabilir mi? Türkiye'de Güncel Şartlar

İşitme cihazı kullanıyor olmak tek başına ehliyet almaya engel değildir. Türkiye'de yürürlükte olan sürücü sağlık mevzuatına göre, belirli işitme kriterlerini sağlayan ve gerekli sağlık değerlendirmelerinden geçen kişiler işitme cihazı kullanarak sürücü belgesi alabilir.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor: işitme cihazı kullanan herkes için aynı değerlendirme yapılmıyor. Alınmak istenen sürücü belgesi grubuna göre işitme şartları değişiyor.

Bu nedenle "İşitme cihazı kullanıyorum, ehliyet alabilir miyim?" sorusunun cevabı yalnızca cihaz kullanıp kullanılmadığına bakılarak verilemez. İşitme kaybının derecesi, iki kulaktaki işitme durumu ve işitme cihazıyla elde edilen işitme düzeyi birlikte değerlendirilir.

İşitme cihazı kullananlar ehliyet alabilir mi?

Evet.

Türkiye'deki Sürücü Adayları ve Sürücülerde Aranacak Sağlık Şartları ile Muayenelerine Dair Yönetmelik işitme cihazı kullanan kişilerin belirli şartları karşılamaları halinde sürücü belgesi alabilmesine izin veriyor.

Yönetmelikte, işitme kaybı bulunan kişilerde gerektiğinde işitme cihazı ile işitme testinin tekrarlanabileceği ve işitme cihazlı eşiklerin değerlendirilebileceği belirtiliyor.

Dolayısıyla işitme cihazı kullanmak, otomatik olarak "ehliyet alamaz" anlamına gelmiyor.

Asıl önemli olan, kişinin ilgili sürücü grubu için belirlenen işitme kriterlerini sağlayıp sağlamadığıdır.

Ehliyet için işitme sınırı kaç dB?

Türkiye'deki yönetmelikte işitme değerlendirmesinde 500, 1000 ve 2000 Hz frekanslarındaki hava yolu işitme eşiklerinin aritmetik ortalaması esas alınıyor. Her iki kulak için ayrı ayrı saf ses ortalaması belirleniyor.

İşitme cihazı kullanan kişilerde gerekli görüldüğünde ölçüm cihaz kullanılarak da tekrarlanabiliyor.

Buradaki temel sınır 35 dB olarak belirtiliyor.

Birinci grup sürücü belgeleri

Birinci grup sürücü belgeleri için en az bir kulakta, işitme cihazı kullanılmadan veya işitme cihazı ile elde edilen saf ses ortalamasının 35 dB veya daha iyi olması yeterli kabul ediliyor.

Eğer kişi bu şartı işitme cihazı kullanarak sağlıyorsa, sağlık raporunda işitme cihazı kullanma kodu belirtiliyor.

Birinci grup içerisinde M, A1, A2, A, B1, B, BE ve F sınıfları yer alıyor.

Bu nedenle özellikle B sınıfı ehliyet almak isteyen işitme cihazı kullanıcıları açısından önemli nokta, yalnızca cihaz kullanıyor olmak değil, yönetmelikte belirtilen işitme kriterinin sağlanmasıdır.

İkinci grup ehliyetlerde işitme şartı daha farklı

İkinci grup sürücü belgelerinde işitme kriteri daha kapsamlı değerlendiriliyor.

Yönetmeliğe göre her iki kulakta, işitme cihazı kullanılmadan veya işitme cihazı kullanılarak elde edilen saf ses ortalamasının 35 dB veya daha iyi olması gerekiyor.

İkinci grup sürücü belgeleri arasında:

• C1
• C1E
• C
• CE
• D1
• D1E
• D
• DE
• G sınıfları bulunuyor.

Bu nedenle otomobil kullanımı için gerekli şartlarla ticari veya daha ağır araç sınıfları için uygulanan işitme kriterlerini birbirinden ayırmak gerekiyor.

İşitme cihazıyla ehliyet alınırsa ehliyete kod işlenir mi?

Evet.

Kişi gerekli işitme kriterini işitme cihazı kullanarak sağlıyorsa, sağlık raporunda ve buna bağlı olarak sürücü belgesinde işitme cihazı kullanma kodu belirtiliyor. Yönetmelik bu durumu açıkça düzenliyor.

Buradaki amaç, sürücünün araç kullanırken değerlendirme sonucunda gerekli görülen işitme cihazını kullanmasıdır.

Bu nedenle sağlık değerlendirmesinde cihazla yeterli işitme elde edilmişse, "cihazla testi geçtim ama ehliyette bunun belirtilmesine gerek yok" şeklinde düşünülmemelidir.

Ehliyet için işitme testi nasıl yapılıyor?

Sürücü sağlık değerlendirmesinin ilk aşamasında hekim tarafından işitme değerlendirilir.

İşitme kaybından şüphe edilmesi durumunda kişi ilgili uzman hekime yönlendirilir.

Gerekli görülürse odyolog veya odyometrist tarafından saf ses ve konuşma odyometrisi yapılabilir. Yönetmelikte saf ses ortalamasının 500, 1000 ve 2000 Hz hava yolu eşiklerinin aritmetik ortalaması üzerinden hesaplandığı belirtilmektedir.

İşitme cihazı kullanan bireylerde ise gerekli görülmesi halinde ölçüm işitme cihazı ile tekrarlanarak cihazlı eşikler değerlendirilebilir.

Bu nedenle daha önce yapılmış herhangi bir odyometri sonucunun ehliyet değerlendirmesinde otomatik olarak yeterli kabul edileceği düşünülmemelidir. Güncel sağlık değerlendirmesi, ilgili sağlık kuruluşu ve hekimlerin kararı doğrultusunda gerçekleştirilir.

İşitme cihazı kullanan herkes B sınıfı ehliyet alabilir mi?

Hayır.

Burada önemli olan nokta, işitme cihazının varlığı değil, işitme cihazıyla veya cihazsız elde edilen işitme düzeyinin yönetmelikteki kriterleri karşılayıp karşılamadığıdır.

Birinci grup için en az bir kulakta 35 dB veya daha iyi saf ses ortalaması kriteri bulunurken, ikinci grup için her iki kulağın da 35 dB veya daha iyi olması gerekiyor.

Dolayısıyla:

"İşitme cihazı kullanıyorum, kesinlikle ehliyet alamam."

ifadesi doğru olmadığı gibi,

"İşitme cihazı kullanıyorsam kesinlikle ehliyet alabilirim."

ifadesi de doğru değildir.

Karar, işitme değerlendirmesi ve mevzuatta belirtilen sağlık kriterleri üzerinden verilir.

İşitme kaybı olanlar ehliyet alabilir mi?

İşitme kaybı bulunan kişilerin ehliyet alıp alamayacağı, işitme kaybının derecesine ve ilgili sürücü grubu için gerekli şartların karşılanıp karşılanmadığına göre değerlendirilir.

Yönetmelik, belirlenen işitme kriterlerini karşılayamayan ve tam işitme-konuşma engeli bulunan kişileri de ayrıca düzenlemektedir.

Birinci grup sürücü belgeleri açısından bu kişiler için belirli koşullar altında sürücü belgesi verilebilmekte; araçta sürücünün görüş açısını artırmaya yönelik ayna tertibatı ve ilgili işaretin bulunması gerekiyor. Ayrıca bu şekilde sürücü belgesi verilen kişiler ambulans, resmi veya ticari araç kullanamıyor.

Bu ayrıntı özellikle internette bulunan eski veya eksik bilgiler nedeniyle gözden kaçabiliyor.

İşitme implantı kullananlar ehliyet alabilir mi?

Yönetmelik yalnızca işitme cihazlarını değil, işitsel implant kullanan sürücü adaylarını ve sürücüleri de kapsıyor.

Birinci grup için belirtilen işitme şartlarının sağlanması halinde işitsel implant kullanan kişilere birinci grup sürücü belgesi sınıfları verilebiliyor.

Aynı şekilde ikinci grup için belirlenen şartları karşılayan işitsel implant kullanıcılarına da ilgili sürücü belgesi sınıfları verilebiliyor.

Dolayısıyla koklear implant veya başka bir işitsel implant kullanmak da tek başına sürücü belgesi alınmasına otomatik bir engel oluşturmuyor.

İşitme cihazı kullanırken ehliyet almanın süreci nasıl?

Genel olarak süreç şu şekilde ilerler:

1. Sağlık değerlendirmesi yapılır.

Sürücü adayının sağlık muayenesi, yönetmelikte belirtilen sağlık kuruluşlarında görev yapan hekim veya uzman hekimler tarafından gerçekleştirilir.

2. İşitme kaybı varsa KBB değerlendirmesi yapılabilir.

Gerekli görülmesi halinde kişi ilgili uzman hekime yönlendirilir.

3. Odyolojik değerlendirme yapılabilir.

Gerekli görülürse odyolog veya odyometrist tarafından saf ses ve konuşma odyometrisi gerçekleştirilir.

4. Gerekirse işitme cihazlı ölçüm yapılır.

İşitme cihazı kullanan kişilerde cihazlı işitme eşikleri değerlendirilebilir.

5. Sürücü grubu için uygunluk değerlendirilir.

Birinci ve ikinci grup için farklı işitme kriterleri uygulanır.

6. Gerekli kısıtlama kodları rapora işlenir.

Kişinin işitme cihazı kullanması gerekiyorsa ilgili kod sağlık raporunda belirtilir.

İşitme cihazıyla ehliyet alan kişi araç kullanırken cihazını takmak zorunda mı?

Bu konuda önemli olan nokta, sağlık raporunda belirtilen kısıtlama/kod bilgisidir.

Kişinin sürücü belgesi alabilmesi işitme cihazı kullanarak sağlanan işitme düzeyine bağlıysa, sağlık raporunda işitme cihazı kullanımının belirtilmesi mevzuatın öngördüğü bir uygulamadır.

Bu nedenle işitme cihazı ile ehliyet alan bir kişinin, sürüş sırasında cihazını kullanması gerektiği yönündeki yükümlülük göz ardı edilmemelidir.

İşitme cihazı olanlar ehliyet alabiliyor mu?

Evet, işitme cihazı kullanan kişiler Türkiye'de ehliyet alabilir.

Ancak bunun için kişinin sürücü belgesi grubuna göre belirlenen işitme şartlarını karşılaması gerekir.

Birinci grup sürücü belgelerinde en az bir kulakta, ikinci grup sürücü belgelerinde ise her iki kulakta işitme cihazlı veya cihazsız saf ses ortalamasının 35 dB veya daha iyi olması yönetmelikte temel kriter olarak yer alıyor. İşitme cihazı ile bu kriter sağlanıyorsa sağlık raporunda işitme cihazı kullanım kodu belirtiliyor.

Bu nedenle işitme cihazı kullanmak ehliyet almaya otomatik olarak engel değildir.

Fakat internet üzerinde yer alan eski bilgilerle hareket etmek yerine, sürücü sağlık raporu sürecinde güncel mevzuata göre değerlendirme yapılması önemlidir. Millî Eğitim Bakanlığı da sürücü sağlık raporlarının ilgili yönetmelikteki şartlara göre düzenlendiğini belirtiyor.

Sık Sorulan Sorular

İşitme cihazı kullananlar ehliyet alabilir mi?

Evet. İşitme cihazı kullanmak tek başına ehliyet almaya engel değildir. Yönetmelikte belirtilen işitme kriterlerinin sağlanması gerekir.

İşitme cihazı ile ehliyet alınır mı?

Evet. Gerekli işitme düzeyi işitme cihazı kullanılarak sağlanıyorsa ilgili sürücü belgesi için değerlendirme yapılabilir ve sağlık raporunda işitme cihazı kullanım kodu belirtilir.

Ehliyet için işitme sınırı kaç dB?

Yönetmelikte birinci grup için en az bir kulakta, ikinci grup için her iki kulakta 500, 1000 ve 2000 Hz hava yolu eşiklerinden hesaplanan saf ses ortalamasının 35 dB veya daha iyi olması kriteri yer alıyor.

İşitme kaybı olan kişi B sınıfı ehliyet alabilir mi?

İşitme kaybı bulunan bir kişinin B sınıfı ehliyet alıp alamayacağı, birinci grup için belirlenen işitme kriterleri ve sağlık değerlendirmesine göre belirlenir. B sınıfı birinci grup içerisinde yer alır.

Koklear implant kullananlar ehliyet alabilir mi?

Yönetmelik, işitsel implant kullanan kişilerin belirtilen işitme kriterlerini sağlamaları halinde sürücü belgesi alabilmesine imkân tanıyor.

İşitme cihazı ehliyete işlenir mi?

Kişi gerekli işitme kriterini işitme cihazı ile sağlıyorsa sağlık raporunda işitme cihazı kullanma kodu belirtilir.

İşitme cihazı kullananlar ticari araç kullanabilir mi?

Bu konuda yalnızca işitme cihazı kullanıp kullanılmadığına bakılmaz. İşitme değerlendirmesi, sürücü grubu ve yönetmelikteki diğer şartlar dikkate alınır. Bazı işitme durumlarında ambulans, resmi veya ticari araç kullanımına ilişkin kısıtlamalar bulunmaktadır.